عطار نیشابوری — Attar of Nishapur

شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری، شاعر، عارف و داروشناس برجسته ایرانی در قرن ششم و هفتم هجری است. او در شهر نیشابور به کار داروگری و طبابت مشغول بود و در کنار آن، دانش‌های دینی، فقه و علوم آن زمان را یاد گرفت. عطار در کنار سنایی و مولانا، یکی از بزرگان شعر عرفانی در ادبیات فارسی محسوب می‌شود و اندیشه‌های او تأثیر مستقیمی بر شاعران پس از خودش گذاشته است. مهم‌ترین اثر منظوم عطار «منطق‌الطیر» نام دارد که یکی از مهم‌ترین شاهکارهای نمادین در جهان است. این کتاب داستان سفر دسته‌جمعی پرندگان برای رسیدن به سیمرغ را روایت می‌کند. پرندگان در این راه باید از مراحل بسیار دشواری بگذرند تا به مقصد برسند. این مراحل نشان‌دهنده سختی‌هایی است که هر انسان در طول زندگی برای رسیدن به موفقیت و تکامل با آن‌ها روبرو می‌شود. در انتهای داستان، از میان هزاران پرنده، تنها سی پرنده باقی می‌مانند و وقتی به مقصد می‌رسند، متوجه می‌شوند که حقیقت نهایی و سیمرغ واقعی، حاصل تلاش و همکاری خودِ آن‌ها بوده است. عطار علاوه بر این کتاب، آثار دیگری هم دارد. کتاب‌های دیگری مانند «تذکرة‌الأولیاء»، «اسرارنامه»، «الهی‌نامه» و «مصیبت‌نامه» نیز از نوشته‌های مهم او هستند. طبق روایات تاریخی، عطار در دوران پیری با مولانای نوجوان ملاقات کرد و استعداد او را در همان زمان تشخیص داد. پایان زندگی عطار با یک حادثه تلخ تاریخی هم‌زمان شد. او در جریان حمله خونین و ویرانگر مغولان به شهر نیشابور در سال ۶۱۸ هجری قمری کشته شد. محور اصلی اندیشه عطار این است که حقیقت و معنویت چیزی خارج از وجود انسان نیست. او معتقد است که هر فرد با تلاش، پشتکار، پاک‌سازی درون و گذشتن از خودخواهی، می‌تواند به بالاترین سطح از آگاهی و انسان‌دوستی دست پیدا کند. آرامگاه عطار در نیشابور یکی از مراکز مهم فرهنگی ایران است.